VERBİS Kaydı Zorunluluğu ve KVKK

2016 yılında hayatımıza giren 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile, kişisel veri kavramı önemini korumuş ve KVKK uyum zorunlulukları söz konusu olmuştur. Bu zorunluluklardan birisi de VERBİS kaydı denilen, Veri Sorumluları Sicili üzerinden sicil kaydı zorunluluğudur.

Kişisel Veri Nedir?

Kişisel veri, bir gerçek kişi hakkında, onu tanımlanabilir kılan her türlü veridir. Bu kapsamda kişinin ismi, TC’si, telefon numarası bir kişisel veri olup, IBAN numarası da bir kişisel veri olmaktadır.

Veri Sorumlusu Nedir?

Veri sorumlusu, kişisel verileri bir şekilde alan, kaydeden, depolayan, devralan, açıklayan ve bunun sorumluluğunu taşıyan kişidir.

Veri sorumlusu, kişisel veriler üzerinde asıl hakimiyete sahip ve bu yetkiyi elinde bulunduran kişidir.

VERBİS Nedir?

VERBİS, kişisel veri elinde bulunduran veri sorumlularının, bazı şartları taşımaları halinde, bu verileri Kişisel Verileri Koruma Kurumu(KVKK)’na bildirilmesi işlemlerinin yapılabileceği bir sicil sistemidir. Veri sorumluları KVKK’a hangi verileri işledikleri, kimlere aktardıkları, neden işledikleri, ne tür veri güvenliği önlemleri aldıkları gibi hususları bildirmektedirler.

Bildirimin yanında VERBİS yükümlülüğü kapsamında veri sorumluları bir “Veri Envanteri” de tutmak zorunda ve şirketlerini/işletmelerinin tüm metinlerini KVKK’a uygun düzenlemek zorundadırlar.

Kimler VERBİS kayıt zorunluluğu altındadır?

VERBİS Kayıt yükümlülüğü altında bulunan işletmeler/şirketler/kişiler şunlardır:

  • Bir yılda 50’yi aşan işletmeler(İşe giren ve çıkanlar toplamı)
  • Yıllık mali bilançosu 25 Milyon TL’den çok olan işletmeler
  • Her türlü sağlık kurumu(Doktorlar, diş hekimleri, eczaneler, hastaneler…)
  • Psikolog merkezleri, psikologlar
  • Kişilerin parmak izini veya göz retinası gibi verileri alan işletmeler.

VERBİS’e kayıt 31 Aralık 2021 tarihine kadar olmak zorunda idi, lakin halen kayıt olmayan işletmeler/kişilerin zorunluluğu devam etmektedir.

Cezalar

VERBİS’e kayıt olunmaması halinde 40.183 TL’den  – 2.678.866 TL’ye kadar,

Aydınlatma yükümlülüğünün ihlali halinde 40.183 TL’den  – 2.678.866 TL’ye kadar para cezası uygulanacaktır.

Sonuç

Görüldüğü gibi KVKK uyumu ve zorunlu kişilere VERBİS kaydı işletmelerin kesinlikle yapması gereken konulardandır. Piyasada çoğu kişi de kayıtlarını eksik/yanlış yapmaktadır ve bu yanlışlığı bilmemektedirler.

Bu anlamda VERBİS yükümlülüğü olmayan kişiler/kurumlar/işletmeler dahi “Aydınlatma Yükümlülülğü’nü” yerine getirmek zorundadırlar.

Bunun yanında kişisel verilerin korunmasında hukuka uygun davranmamak, TCK anlamında da suçtur. Bununla alakalı da bağlantıdan “Kişisel Verilerin Korunması ve Bilişim Suçları” isimli yazımı okuyabilirsiniz.

Ayrıca KVKK hakkında birçok yazıyı Hukuk ve Bilişim Dergisi 8. Sayısı’nda da bulabilirsiniz.

Diğer yazılarıma bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Yazar: Av. Ali ERŞİN

Hukuk ve Bilişim Dergisi Genel Koor.

E-Ticaret Sitesinde Bulunması Gereken Hukuki Metinler

Giriş

Önceki yazımızda bahsettiğimiz gibi e-ticaret sitesi sahipleri (hizmet sağlayıcılar), en başta “6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun”, “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun” ve “Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği”ne tabi olmak zorundadırlar.

Bu Hukuki düzenlemeler e-ticaret site sahiplerine, Sitelerinde bulundurmalarını gerektiren birçok hukuki metin ödevi yüklemiştir. Bu metinleri yazımızda belirteceğiz.

E-Ticaret Sitelerinde Gerekli Hukuki Metinler

1.E-ticaret Sitelerinde Ön Bilgilendirme Formu

Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3 uyarınca, elektronik ticaret sitelerinde kullanıcılar sipariş vermeden önce “ön bilgilendirme” ile bilgilendirilmelidirler. Bu kapsamda 6563 sayılı Kanun’un 3. Maddesi ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 5. maddesinde bu bilgilendirmenin içeriğinin nasıl olması gerektiği de yer almaktadır.

Buna göre bilgilendirmeler “en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde” yapılmak zorundadır.

2. E-ticaret Sitelerinde Mesafeli Satış Sözleşmesi

E-ticaretin doğal sonucu olan mesafeli satış sözleşmeleri de e-ticaret sitelerinde sipariş yapılmadan önce yapılmalıdır. Burada önemli olan husus sözleşmenin Hukuka uygun olarak yapılmasıdır, zira hukuka aykırı sözleşmelerde Kanun’lar Alıcıları/tüketicileri korumaktadır.

Sözleşmede cayma bedeli, malın teslim şekli, tüketicinin ve satıcının yükümlülükleri iyi belirlenmeli, ürünler hakkında da bilgiler doğru verilmelidir.

E-ticaret sonucu yapılan sözleşmeler “mesafeli satış” olmalarından dolayı, bu satışlarda Tüketicilerin birçok hakkı bulunduğunu da satıcılar göz önünde bulundurmalıdırlar. Ürünlerin yapımından, tesliminden müşteri ilişkilerine kadar tüm süreçte bu hakları göz önünde bulundurmalıdırlar. Zira Tüketiciler “mazeretsiz” olarak 14 gün içerisinde sözleşmeden cayabilmektedirler.

Aynı zamanda malın tesliminden itibaren 6 ay içerisinde ortaya çıkan ayıplar, en başta var olduğu sayılmakta ve Tüketiciler mallarını teslim edebilmekte ve sözleşmeden dönüp para iadesini talep etme veya ürünün aynısı/muadili ile değişimini de talep edebilme hakları doğmaktadır.

3. Kullanıcı Sözleşmesi

Bilindiği gibi e-ticaret sitelerinde birçok işlem mevcuttur. Sepete ekleme, yorum yazma, ödeme vb. gibi. Bu işlemleri bazı tüketiciler yanlış uygulayabilir, eksik uygulayabilir ve bundan dolayı da Yargı organlarına gidebilir. Bu sebeple özellikle Site üzerinde en baştaki siteye girmeden son ödemeye kadar tüm işlemlerde Sitede gezinen tüketici/alıcıların yükümlülüklerini de belirtilmesi Satıcılar için oldukça önemlidir.

İşte bu yükümlülükler “kullanıcı sözleşmesi” ile tüketicilere bildirilmelidir ve diğer hukuki hususları da içeren (çerezler, fikri mülkiyet vb.) bir Kullanıcı sözleşmesi Satıcıların internet sitelerinde bulunmalıdır.

4. KVKK Metinleri

E-ticaret sitelerinde çoğunlukla “kayıt olma”, “giriş yapma” ve “yorum” gibi hususlarda kişilerin kişisel verileri alınmaktadır. Satıcılar, kişisel verileri alırken ve kaydederken KVKK’ya uyumlu hareket etmek zorundadırlar. Oldukça büyük cezalara tabi olan bu yükümlülük, son yıllarda oldukça ön plana çıkmıştır.

Bu kapsamda KVKK bağlamında aşağıdaki hukuki metinler bulunmalıdır:

  • Açık rıza metni
  • Aydınlatma metni
  • Çerez Politikası

Cezalar

Satıcıların kendilerini garantiye almaları için gerekli olan KVKK metinlerinin hukuka aykırı alınması durumunda 196.000 TL den 1.966.000 TL’ye kadar para cezalarına E-ticaret site sahipleri çarptırılabilmektedir.

Aynı zamanda yukarıda bahsettiğimiz “mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme metni” gibi metinlerin eksik veya hatalı olması durumunda da Satıcılar 20.000 TL’ye kadar para cezasına çarptırılabilmektedirler.

Bu konuda uygulamadan bilgiler için E-Ticaret Hukuku ve Uygulamaları isimli yazıyı da okuyabilirsiniz. Ayrıca daha önceki yazımı da e-ticaret sitelerinin hukuki durumu hakkında bilgi almak için okuyabilirsiniz.

E-Ticaret Siteleri ve Hukuki Durum

E-Ticaret ve Teknoloji

Teknolojinin gelişmesi ile ticaret de gelişmiş ve değişmiş, e-ticaret dediğimiz internetten ticaret de büyük oranda artmıştır, öyle ki günümüzde ticaretin yarısına yakını internet üzerinden ilerlemektedir.

            Hayatımızı düzenleyen Hukuk düzeni de, bu değişimlere yeni adaletli kurallar getirmekte olup, e-ticaret hukuku ismini verebileceğimiz bir hukuk dalı ortaya çıkarmıştır.

E-Ticaret ve Hukuki Düzenlemeler

E-ticareti düzenleyen hukuki mevzuatların başında “6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun” gelmektedir. Bunun yanında “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun” da elektronik ticaret ile alakalı düzenlemelere sahiptir.

            Bunların yanında tali olarak “Kişisel Verilerin Korunması Kanunu”, “5651 Sayılı Kanun” da e-ticaret hakkında düzenlemelere sahiptir.

            Kanunların yanında Yönetmelikler ve Tebliğler de e-ticaret için önemli hukuki düzenlemeler içermektedir. Bu kapsamda “Elektronik Ticarette Hizmet Sağlayıcı ve Aracı Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik “ , Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ” , “Elektronik Ticarette Güven Damgası Hakkında Tebliğ” ve “Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği” de çok önemli hukuki düzenlemelerdir.

E-Ticaret ve Hukuk

E-Ticaret siteleri, Kanunlara göre “Hizmet sağlayıcı” konumundadırlar. Bu etiketin verdiği de birçok sorumluluk mevcuttur. Sebebi ise internet üzerinden yapılan alışverişlerin güvenli ve seri şekilde yapılabilmesidir. Nasılki normal alışverişlerde birtakım kurallar mevcut, burada da uzaktan olmanın verdiği farklı sorumluluklar olacaktır.

            Hukuki açıdan bu sorumluluklar hem avantajlar hem de dezavantajlar verebilmektedir.

Sonuç

Bahsettiğimiz mevzuatlarda birçok yükümlülük ve kıstas mevcuttur. Diğer yazılarımızda e-ticaret sitelerinin ve sahiplerinin bu sorumluluklarına ve dikkat edilmesi gerekilen hususlara değineceğiz ve site sahiplerinin az da olsa bilgiye sahip olmasına katkıda bulunacağız.

Yazar: Av. Ali ERŞİN / Hukuk ve Bilişim Dergisi